Stede Broec: toevluchtsoord in oorlogstijd

Volgend jaar vieren we 75 jaar bevrijding. Mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt zijn nu dus al aardig op leeftijd of al overleden. Voor mensen met oorlogservaringen zal vrijheid en democratie van diepere betekenis zijn dan voor jongeren voor wie vrijheid vanzelfsprekend is. Door hen zal dat mogelijk ook anders worden ervaren. Misschien dat het vieren van 75 jaar bevrijding het besef teweegbrengt dat je mag zijn wie je bent. Boeken en films over oorlog en geweld zijn vaak spannende verhalen die lang geleden of ver weg zijn gebeurd. En zelfs het waarheidsgehalte daarvan wordt dan nog wel eens betwist. Van twijfel is natuurlijk geen sprake als het jezelf is overkomen of als het familie of vrienden zijn die daarbij betrokken zijn geweest. Families, vrienden en kennissen uit onze dorpen Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek vertellen ons daarover in een uitgave van de Historische Vereniging Oud Stede Broec.

Oorlogservaringen in onze dorpen?
In mei van dit jaar is door ‘Oud Stede Broec’ een boek uitgegeven, geschreven door Marloes van Ede en Jan Windt. Daarin staan getuigenissen uit de oorlog met beschrijvingen van inwoners uit onze dorpen. Velen uit ons huidige Stede Broec denken dat er hier niet bijzonder veel gebeurd is tijdens de Tweede Wereldoorlog. U zult verbaasd zijn als u het boek onder ogen krijgt en kennismaakt met wat hier gebeurde.
320 pagina’s met beschrijvingen en honderden afbeeldingen van foto’s en documenten getuigen namelijk van het tegendeel. Tijdens de invasie werden honderden inwoners uit Soest opgevangen, kinderen uit grote steden vonden hier een gastgezin, onderduikers, waaronder joden, vonden hier een schuiladres (met het gevaar verraden te worden), mannen werden tewerkgesteld in Duitsland, dienstplichtigen moesten in Nederlands-Indië vechten tegen de Japanse bezetter, vliegtuigen zijn hier neergestort. De rol van onze burgemeesters in die tijd komt aan de orde. De argwaan en achterdocht, het verzet, het geheime bezit van radio’s, het verduisteren van de ramen en ook de bezetting van gebouwen door de Duitsers. Daarnaast de houding van NSB’ers, maar ook heldendaden, het lot van de vele mensen die in de hongerwinter te voet uit Amsterdam en omgeving op zoek naar voedsel of brandstof deze kant op kwamen. Het staat allemaal in dit boek beschreven dankzij verklaringen en verhalen van bewoners die het zelf hebben meegemaakt of van hun nabestaanden.

“Dat wist ik niet!”
Bestaat er een boek met al die waar gebeurde verhalen?
“Dat wist ik niet,” vertelde iemand, zelf lid van de Historische Vereniging “Oud Stede Broec”. Toch is er bij het verschijnen van dit boek aardig wat ruchtbaarheid aan gegeven. Maar voor wie het miste zijn er gelukkig nog wat exemplaren in voorraad. Misschien dachten sommigen: “Ik wacht wel tot er een aanleiding is om het cadeau te doen.” Nou, in de decembermaand is dit de gelegenheid bij uitstek.
Het boek “Bovenkarspel, Grootebroek, Lutjebroek en de Tweede Wereldoorlog” is te koop in winkelcentrum Streekhof bij Bruna of in Lutjebroek bij Hortensia en kost € 29,95. Leden van de Historische Vereniging kunnen 5 euro korting krijgen, maar dan moet je bij Ria Botman of bij Wim Kersten zijn (contact: zie Jaarboek of via www.oudstedebroec.nl).
Ook het “Middenstandsboek” (50-er jaren vorige eeuw) is nog te koop bij dezelfde adressen en tegen dezelfde prijs.

Wim Kersten.